Onderstaande tekst heb ik doorgestuurd gekregen door Frank Vanaerschot, een politieke wetenschappen student aan de Vrije Universiteit Brussel, die ook schrijft voor de Moeial, het studentenblad. Ik was immens onder de indruk van het feit dat hij het conflict in de Gazastrook niet ziet door de bril van de 'slechte Israeli's die allemaal burgers vermoorden' noch vanuit het standpunt van 'die Hamas terroristen, waar de wereld beter vanaf zou zijn'. Een evenwichtige tekst, met oog voor beide partijen hun sterke kanten en tekortkomingen is in deze oorlog zeldzaam, en ik wil het u zeker niet onthouden:
Beste lezer(es),
Jammer genoeg zal het onderwerp waar we het over gaan hebben
(aansnijden,.. anders herhaling) niet al te veel rooskleurige perspectieven
bieden. Ik wil het namelijk hebben over de uitzichtloosheid van het conflict in
Israël/Palestina, een conflict waar alweer een nog tragischer hoofdstuk aan
toegevoegd wordt.
De uitzichtloosheid van dit conflict ligt hem erin dat de invloedrijkste actoren zich verder dan ooit bevinden van een constructieve oplossing naar een vredevolle situatie, waar zowel de Palestijnen als de Israëliërs zich op een of andere manier in kunnen vinden.
De oorlog die even voor Kerstmis van start ging, begon volgens Israël
toen de Hamas eenzijdig het staakt het vuren ophief en geïmproviseerde raketten
lanceerde richting Israël. De reactie van het Israëlische leger was en is zeer
hard. Ze begon met een zevental dagen van luchtbombardementen, gevolgd door een
grondoffensief. Een week later zijn er reeds meer dan 500 doden gevallen in
Palestina, waaronder veel weerloze burgers. Aan Israëlische zijde zijn er om en
bij de 5 doden gevallen. Israël wordt er dan ook van verweten
buitenproportioneel geweld te gebruiken.
Indien we naar de Palestijnse zijde van het conflict kijken, kunnen we
ons ernstige vragen stellen bij de tactieken van Hamas zoals de raketten
die ze naar Israël schieten. Volgens Israëlische bronnen zouden ze zich nu
verschuilen in dichtbevolkte plaatsen en ziekenhuizen. Natuurlijk heeft Hamas
zijn eigen agenda en proberen zij met hun harde optreden de steun van de
Palestijnen te verkrijgen en deze van de Fatah en zijn president zonder staat
Abbas te verkleinen. Langs de andere kant zou men in de Westerse media en
diplomatieke kringen moeten erkennen dat het argument dat Hamas gebruikte om
het staakt het vuren op te heffen – al was het een slechte beslissing aangezien
de Palestijnse bevolking hier niets bij te winnen heeft – een rake bal sloeg.
Zij zeiden het op te heffen omdat het in wezen toch niet gerespecteerd werd
door Israël. Israël had de Gazastrook reeds vaak afgesloten van humanitaire
hulp, brandstof en voedsel en ook het leger kwam enkele malen in de Gazastrook
en doodde enkele mensen. Het staakt-het-vuren werd dus al niet meer
gerespecteerd op het moment dat Hamas het formeel ophief.
Dan is er natuurlijk ook de Israëlische kant van de huidige escalering van het conflict. De eerste, meest directe reden is een reactie op de opheffing van het staakt-het-vuren door Hamas dat ze zelf niet respecteerden. Nu willen ze de wortels van dit probleem aanpakken en Hamas volledig uitroeien. Waarschijnlijk zou Palestijnen substantiële perspectieven bieden veel schadelijker zijn voor extremistische bewegingen die kleine raketjes gooien of zelfmoordaanslagen plegen dan de bevolking die hen verkozen heeft te bombarderen. Daarnaast zijn er interne politieke beweegredenen. Tipiz Livni wil graag premier worden na de verkiezingen die in februari vervroegd gehouden worden omdat huidig premier Olmert in opspraak is gekomen vanwege een coruptieschandaal. Toen dit schandaal uitkwam, kreeg Livni reeds de kans om een nieuwe regering te vormen waarin zij premier zou worden, maar deze poging mislukte. Nu vreest haar partij Kadima de conservatieve oppositie van onder andere Likud die de regerende coalitie verwijt niet hard genoeg op te treden. Met andere woorden, deze militaire actie maakt deel uit van de verkiezingscampagne van 'progressieve' Israëlische politici om hun havik-kwaliteiten aan de Israëlische kiezer te tonen.
Een ander belangrijk feit is dat aan deze militaire actie een maandenlange planning vooraf is gegaan. We kunnen dus niet uitsluiten dat de 'prikken' die Israël uitdeelde gedurende de laatste maanden als doel hadden een opheffing van het staakt-het-vuren uit te lokken aan de kant van de Palestijnen. Dat aan dit conflict een minutieuze planning is voorafgegaan en dat het zeker niet om een loutere vergelding van de bombardementen gaat, valt op te maken uit het feit dat Israël er geen doekjes om wond en bij het begin van de militaire actie meedeelde dat die minstens enkele weken zou duren en ze de Gazastrook hermetisch afgesloten hebben: een corridor van twee kilometer eromheen waar slechts sporadisch humanitaire hulp doorkomt (die ook niet veilig is voor Israëlische bombardementen) en zeker geen journalisten. Hierdoor tracht Israël de controle te bewaren over hun imago in de berichtgeving omtrent dit conflict en te voorkomen dat de wereld bijvoorbeeld beelden te zien krijgt van bombardementen op volkswijken waarbij massaal kinderen sterven en gewond raken. Het feit dat er geen journalisten binnengelaten worden, is een reden om wantrouwig te zijn over de informatie die het Israëlische leger zelf verspreidt.
En dat er hiervoor ernstige redenen zijn werd duidelijk toen de
Israëlische krant Haaretz melding maakte van het gebruik van fosforbommen
in de Gazastrook. Deze mogen volgens de Conventie van Genève enkel gebruikt
worden om een rookgordijn op te trekken en dus niet om rechtstreeks
slachtoffers mee te maken. Indien zou blijken dat het Israëlische leger
fosforbommen heeft gebruikt in bewoonde gebieden, zouden de verantwoordelijken
voor deze bombardementen in Den Haag aangeklaagd moeten worden wegens
oorlogsmisdaden. Dit is natuurlijk niet vanzelfsprekend om na te gaan nu het
leger de Gazastrook hermetisch heeft afgesloten.
Het uitzichtloze aspect van deze oorlog en het hele conflict dat reeds
60 jaar duurt, ligt hem in het feit dat of Hamas nu een perverse strijd voert
of niet, de bal niet in hun kamp ligt, ze niet bij machte zijn een uitweg uit
dit conflict te creëren. Ze zouden zich natuurlijk een pak constructiever
kunnen opstellen en een onbevlekt moreel blazoen als troef kunnen uitspelen,
maar zelfs indien ze dit zouden doen is het zeer onwaarschijnlijk dat Israël
over de brug zou komen met substantiële toegevingen in vredesonderhandelingen.
Dit is geen legitimering van de strategie van Hamas, maar we kunnen wel
vaststellen dat na elke stoot die Israël de Palestijnse beweging toebracht dit
nooit een stap richting vrede was, maar resulteerde in een radicalisering en
een stijging van de politieke wil om zich tegen de politiek van Israël ten
opzichte van de Palestijnen of tegen Israël zelf te verzetten. Om een huidig
voorbeeld te geven: 70.000 mensen in Iran schreven zich in om
zelfmoordaanslagen te plegen tegen Israël en vroegen hun regering om deze te
organiseren. Hoe meer Israël zijn militaire machtspositie uitspeelt, hoe
diffuser, moeilijker te vatten (letterlijk en figuurlijk) en ondergrondser het
protest wordt.
De sleutel ligt in het kamp van Israël zelf, de V.S. en in mindere mate
Europa. Een onwil om van de militaire logica af te stappen die het verzet
alleen maar ondergrondser maakt en radicaliseert is dus een onwil om een
duurzame oplossing voor dit conflict te vinden. Een belangrijk obstakel hierbij
is de zeer invloedrijke Israëlische lobby in de V.S. die erover waakt dat de
V.S. zijn pro-Israëlische koers bewaart. Toen John Mearsheimer, een
doorwinterde realist in het domein van de internationale betrekkingen en dus
niet meteen een vredesduif, en Steve Walt in 2006 het artikel “The Israël Lobby
and U.S. Policy” publiceerden, waarin ze stelden dat het niet langer in het
belang van de V.S. was om het huidige Israël te steunen, veroorzaakte dit een
golf van woede en protest in de Amerikaanse publieke opinie. Later maakte de
Nederlandse vrijzinnige omroep een documentaire hierover waarin
ex-regeringsadviseurs de auteurs gelijk gaven, maar zeiden dat het politieke
zelfmoord is om in de V.S. van de pro-Israëlische koers af te wijken.
Dit is de ware uitzichtloosheid van de situatie: de vaststelling dat diegenen die bij machte zijn het conflict in een vreedzamere richting te sturen geen stappen in deze richting zetten. Natuurlijk zeggen ze dat ze dat wel doen en dat het door de niet-constructieve houding van de andere partij genoodzaakt is hard op te treden. Maar dat is op zijn zachtst gezegd een kortzichtige houding. En dat is de kern van de zaak: de personen die zich op posities bevinden waarin ze over het gewicht beschikken om een oplossing te creëren voor dit conflict denken meer aan de korte termijn van de (her)verkiezing als de lange termijn van de duurzame oplossing van de vrede.
Comments die u achterlaat zullen naar de schrijver worden doorgemaild.